niedziela, 17 stycznia 2016

Czy kochasz las?


Kochasz go?
Chyba trudno spotkać osobę, która na to pytanie odpowie przecząco.

I. Las jest piękny wiosną
Ponieważ wtedy różne cuda w nim rosną

01. Zawilce gajowe



02. Zawilec gajowy. Ziarnopłon wiosenny



03. Czosnek niedźwiedzi



04. Zawilec gajowy. Zawilec żółty. Fiołek leśny



05. Kokorycz pusta



06. Zawilec gajowy. Wawrzynek wilczełyko



07. Złoć żółta.  Przylaszczka (Przelaszczka trojanek)



08. Kokoryczka



09. Szczawik zajęczy


10. Konwalia majowa



11. Konwalijka dwulistna



II. Las jest piękny latem
Ponieważ wtedy jego wnętrze jest bogate.

12.



13.


14.



15.



Z okresu szkoły średniej zapamiętałem pierwszą strofę wiersza.

W czerwcowy skwarny czas,
kiedy upałem przypieka południe,
chodź ze mną w mroczny, tajemniczy las,
gdzie się zanurzym w cień, jak w chłodną studnię!

Niestety pozostałe zwrotki oraz autor tego wiersza uleciały z mej pamięci.
Wybaczcie, ale już pand pól wieku minęło od tamtych czasów.


III. Las jest piękny jesienią
Ponieważ wtedy kolory się w nim mienią.

16.



17.



18.



19.



IV. Las jest piękny zimą
Ponieważ wtedy odpoczywa pod mroźną pierzyną

20.
.


21.



22.



23.



24.


























V. Las jest domem

naszych braci mniejszych z krasnymi piórami,

25.



26.



27.



28. i tych większych o zgrabnych nogach,



29. i tych o krótszych łapkach, lecz z dużym sprytem.


VI. Las obdziela wszystkie istoty
swymi najlepszymi darami.

30.  I ściele nam piękne dywany



W lesie nie ma rzeczy niepotrzebnych. To wszystko, co w lesie rośnie, ma do spełnienia jakieś zadanie. Człowiek, istota rozumna, nie powinien niszczyć lasu.
Pewnego razu szedłem przez las, a z przeciwnej strony w moim kierunku szło trzech "podlotów". Jeden z nich wydając okrzyki radości, wyjątkowo brutalnie traktował to wszystko, co napotkał na swej drodze, mchy i muchomory fruwały w powietrzu. Zasoby mojej cierpliwości się wyczerpały, ale niezwykle spokojnie powiedziałem do niego:

Młodzieńcze! Gdy widzę Twoje wyczyny, to upewniam się w przekonaniu, że Twoim przodkiem na pewno była małpa. Ale Ty w swoich poczynaniach nie możesz małpie dorównać. Wiesz co? Ty lepiej pozostań człowiekiem.

Popatrzył dziwnie na mnie i nic nie odpowiedział. Może wredy zrozumiał, o czym mówiłem?


31. Czy dary lasu nie są piękne?



32.


33.

Pamiętajmy o tym, że w lesie zawsze jesteśmy gośćmi,




34.  a las, dobry gospodarz daje nam wiele darów






35. W każdym domu obowiązują jakieś zasady



36. A jak my, ludzie w jaki sposób traktujemy las?
Ten mebel ktoś pozostawił w Rezerwacie Błyszcz.


Tu odpoczywa "Dziad Borowy"

37.  Ozdoba Rezerwatu Lipa



"Dziad Borowy" będzie montować drzwi do lasu

38.
Opony i kołpaki leżały w Rezerwacie Ponikwa



Zimówki wiosną mogą odpocząć.

39.
W Rezerwacie Lipa



Tak "Dziad Borowy" dokonuje segregacji śmieci.

40.


Zniszczona lilia złotogłów w Rezerwacie Buki Sudeckie.
Brak mi słów.

Czy normalny człowiek będąc gościem w czyimś domu, niszczy go?

Las może żyć bez człowieka, a bez lasu żywot ludzi będzie marny.



A Ty kochasz las?



sobota, 16 stycznia 2016

Góry Kaczawskie. O Popielu i Sośniaku oraz o krańcu Gór Kaczawskich

2016-01-10

Dobry kwadrans przed szóstą byłem już przygotowany do drogi, więc wyszedłem na umówione spotkanie. Światła ulicznych latarń tonęły we mgle - jak ludzkie nogi w kopnym śniegu - przeleciało mi przez myśl. Chyba trochę się pospieszyłem, pomyślałem i w tej samej chwili powiedziałem do siebie:  Krzysztof to doświadczony kierowca i takie warunki nie stanowią dla niego wielkiej przeszkody. Mój głos dziwnie zabrzmiał we mgle, a gdzieś z tyłu rozległ się jakiś szmer. Obejrzałem się z zawstydzeniem, a to tylko zbłąkany pies obwąchiwał porzucony kartonik po napoju.
Gdy przechodziłem na drugą stronę parkingu, usłyszałem piknięcie mojego telefonu.
Odczytałem wiadomość od Krzysztofa  "Jestem na brzegu miasta" -  czas nadania 05:49.
Prawdę mówiłem, mój cicerone jest punktualny jak szwajcarska Omega.

Gdy wyjechaliśmy za Legnicę mgła ustąpiła, lecz niestety dopadła nas ponownie za Bolkowem.
Na lokalnej drodze między Pastewnikiem a Płoniną Krzysztof pod przydrożnym drzewem wypatrzył dogodne miejsce na  postój  swojej Vectry.  Przez chwilę siedzieliśmy w samochodzie i wtedy spostrzegłem, że mój towarzysz patrzy na mgłę, ma nietęgą minę i jest bardzo zawiedziony z powodu braku widoków. Chce wracać, czy jak?  Zaświtała mi nieśmiała myśl, a może zaproponować mu pojechanie na Kolorowe Jeziorka? One nie są daleko i do ich zwiedzania większe przestrzenie są zbędne, ale szybko zrezygnowałem z tego pomysłu. Jeziorka o tej porze roku nie stanowią wielkiej atrakcji. Wysiedliśmy z samochodu, a ja wiedziony jakimś impulsem zapytałem Krzysztofa  o drzewo, pod którym stał jego samochód. No i się zaczęło. Krzysztof był w swoim żywiole. Jak z rękawa zaczął sypać szczegółami o jesionie wyniosłym.
Mgła się rozjaśniła, Krzysztof wyraźnie się ożywił i poprowadził mnie polną drogą w stronę Popiela. Ja w tym momencie przypomniałem sobie słowa piosenki Haliny Frąckowiak

Bądź gotowy dziś do drogi, drogi, którą dobrze znam,
bądź gotowy, poprowadzę cię tam.(...)

Krzysztof w swoim wpisie podał namiary początku naszej trasy, a ja pisząc ten temat wykorzystałem je do wykonania zrzutu ekranu.











To są te jesiony, o których z ożywieniem rozprawiał mój przewodnik.
Ja do nich wrócę, obiecuję Ci to Krzysztof.

Po minięciu Popiela weszliśmy na głęboko wciętą w obniżenie gruntu pomiędzy łąkami drogę. Mieliśmy wrażenie, ze idziemy miniaturowym wąwozem. Schodziliśmy coraz niżej, a mgła szła coraz wyżej i gdy dotarliśmy do Świdnika widoczność uległa znacznej poprawie.






Na rozstaju dróg Krzysztof starał się zapisać w swojej pamięci wylot drogi, którą przyszliśmy i upatrzył sobie miejsce dla ewentualnego pozostawienia samochodu w przyszłych swoich wędrówkach. Wytrawny turysta - trzeba mu to przyznać.





Weszliśmy ponownie na naszą "mini wąwozową" drogę, a wtedy dogoniła nas kawalkada samochodów terenowych. W pierwszym pojeździe zjechała na dół boczna szybka, zza niej wychynął jakiś jegomość i zwraca się do nas.
- Wy tędy nie możecie iść, bo my tu będziemy strzelać - rzucił surowym tonem
- A Wy nie możecie tu strzelać, bo my będziemy tędy iść - starałem się odpowiedzieć żartobliwie.
To byli myśliwi, którzy zamierzali w rejonie Popiela urządzić sobie polowanie. Krzysztof oznajmił im że idziemy na Sośniaka i nie będziemy sobie wchodzić w paradę.
- Tam za Popielem stoi nasz samochód, nie strzelajcie do niego - rzuciłem im na pożegnanie.
O cholewka, co sobie Krzysztof pomyślał? Jego Vectrę nazwałem naszym samochodem,

Skrajem łąki zaczęliśmy podchodzenie w kierunku szczytu Sośniaka. Mgła urządziła sobie zabawę naszym kosztem. My szliśmy wyżej, a ona psiajucha, powoli schodziła niżej.

Gdy idę pod górę i dla zaczerpnięcia głębszego oddechu muszę przystanąć na chwilkę. wtedy odwracam się i spoglądam w stronę z której przyszedłem.






Z doświadczenia wiem, ze nie trzeba przerażać się dystansem jaki pozostał nam jeszcze do przebycia, lecz należy spojrzeć na odległość, którą już pokonaliśmy. Mnie to zawsze wzmacnia i dodaje sił do dalszej wędrówki. A przy okazji mogę nasycić oczy zmieniającym się widokiem, którego nie zobaczę. gdy będę wracać inną drogą.

Scena jak w przedstawieniu teatralnym. Takiego skojarzenia doznałem, gdy przy którymś





przystanku spojrzałem za siebie. Mgła, to trzeci po słońcu i wietrze reżyser, artysta tworzący niepowtarzalne plenerowe spektakle. Ktoś mnie kiedyś zapytał, dlaczego ja chodzę oglądać kilkakrotnie niektóre miejsca skoro je już nieraz widziałem.
Te miejsca, te widoki one są te same, lecz nigdy nie będą takimi samymi.

Mgła figlarka miała z nas niezły ubaw, ale my nie przejmowaliśmy się nią wcale. Byliśmy u szczytu Sośniaka i pomimo przeciwieństw, cieszyliśmy się z przebytej dotychczas drogi. Ja coraz częściej sięgałem po aparat fotograficzny i spoglądałem w jego wizjer. Mgłę bardzo trudno się fotografuje. A gdy system nie chce ustawić ostrości, należy wybrać najbliższy krzak lub drzewo , umieścić je  w polu widzenia aparatu, zrobić cyk i po kłopocie. Najbliższy element wychodzi wyraźnie, reszta tonie we mgle i...








...i taka właśnie jest atmosfera mgły.

Na szczycie Sośniaka mieliśmy przerwę na nasze drugie w tym dniu śniadanie. Posiłek odbyliśmy wśród pięknych buków, w gęstwinie ich opadłych zeszłorocznych liści. Buki na Sośniaku?
Trochę poniżej szczytu Sośniaka znajdował się wyładowany sianem zadaszony paśnik dla zwierząt, leśnych roślinożerców. Oooo! O leśnych zwierzętach mowa. W rejonie Popiela miało się odbyć polowanie, a do nas dotychczas nie dochodziły żadne odgłosy strzałów. Chyba z powodu mgły polowanie się nie udało. Hurra, przyroda górą!

My się pokrzepiliśmy,  a mgła osłabła. I dobrze jej tak niecnocie.









Już po antrakcie, rozpoczął się następny akt przedstawienia.
Podobnie jak światło z teatralnych reflektorów, przez szczeliny w chmurach zaczęły przenikać strugi promieni słonecznych.






Nie wiedzieliśmy, w którą stronę mamy patrzeć. Wszędzie były góry, różne pasma górskie. Były  Kaczawskie, Karkonosze, Izerskie i Rudawy z wszędobylskim "Biuścikiem Bardotki". To był niesamowity widok


Mgła zniknęła całkowicie. My nie zwracaliśmy na nią uwagi, a ona obrażona poszła sobie gdzieś precz. A może myśliwi ja przepili?

Przed nami widniały zalesione stoki bezimiennych wzgórz, u stóp których bielą połyskiwały w słońcu  pnie brzóz.









Wyraźne i charakterystyczne wzgórza bezimienne? Dziwna to rzecz.

Za Pastewnikiem weszliśmy na kolejną kaczawską drogę.
Jeżeli kiedykolwiek trafię gdzieś na drogę biegnącą rozległą przestrzenią, zatrzymuję się na niej,



patrzę na nią z różnej perspektywy i porównuję: góra - dół, prawo - lewo.










Doszliśmy do wschodniej części Kotliny Marciszowskiej. Przed nami roztaczał się widok na Góry Wałbrzyskie.

















Krzysztof opowiadał o częściowo rozebranym torowisku i nieczynnej w Domanowie stacji kolejowej. Stacji, którą na starych mapach zaznaczono jako Domanów Jaworski

Miauczące - Kijeee, bijeeee -  doleciało do nas z góry, znad lasu. To był głos krążącego nad drzewami myszołowa.  Krzysztof i ja podziwialiśmy majestatycznie zataczane przez tego drapieżnika kręgi.  Ptaszysko tylko czasami  wykonywało pojedyncze machnięcia swoimi skrzydłami.  Niestety, na tę wędrówkę zabrałem tylko krótki obiektyw. Zawsze, kiedy nie wezmę teleobiektywu, dzieje się coś godnego uwiecznienia. Och, ja gapa!

Za nami, gdzieś za pagórkami, pozostała szara rzeczywistość. A my tą drogą właśnie







przyszliśmy do jednego z krańców Gór Kaczawskich. Zaplanowałem sobie powrócić do tego pięknego miejsca wiosną i latem, oraz jesienią tego roku.

Niestety, już najwyższa pora zawrócić. Będziemy szli inną drogą. Drogą równie piękną jak poprzednie.









Pomimo zmęczenia i trasy wiodącej pod górkę odczuwam jakąś trudną do wysłowienia radość.

Widoki przy podejściu pod górkę cechuje pewna wyjątkowość. Za chwilę przekonacie się o czym mówię. Na skraju pagórka widzimy grupę drzew, do której istnieje krótkie dojście.









Ale to nam się tylko tak wydaje. Po pokonaniu odległości kilkunastu kroków przekonujemy się o tym, że do istoty która nas wabiła swoimi wdziękami nie zbliżyliśmy się ani o milimetr.
Przeciwnie, ona jest na horyzoncie, gdzieś za rozległą doliną, uśmiecha się do nas zalotnie



i kusi nas ponownie swoimi wdziękami. Jak przekorna kokietka.

Po minięciu zabudowań Pastewnika po stromym ale krótkim porośniętym głogami stoku wyszliśmy na łąkę, a później przez pola i miedze doszliśmy do bezimiennego szczytu. Na nim uwieczniłem tego,













któremu starałem się dotrzymać kroku.

Od szczytu Popiela dzieliła nas dolina, dnem której biegła "mini wąwozowa" droga

Gdy stanęliśmy na szczycie Popiela na nieboskłonie, w miejscu gdzie świtem różanopalca Eos powinna prezentować swoją szafranową szatę, chmury odbijały blask ognistego rydwanu jej brata Heliosa.







A nad Pastewnikiem już zaczął zapadać  zmierzch

Z jakąś tęsknotą spojrzałem w kierunku doliny, którą rankiem wyruszaliśmy na naszą wędrówkę






Jeszcze jedno spojrzenie na zachodnią stronę, w której brat różanopalcej Eos







Helios w swoim rydwanie rozpoczął powolne zanurzanie w bezkresnym  oceanie

Przenikający odzienie lodowaty wiatr wywiał nas ze szczytu Popiela i pognał w stronę samochodu Krzysztofa.

Jaki jest Krzysztof?
Podobno, aby człowieka poznać należy zjeść z nim beczkę soli i wagon kaszy.
Jemu wspomniałem o mej słabości do unikatowych storczyków i o moim poszukiwaniu miejsc ich występowania w stanie dzikim w Górach Kaczawskich. A to stanowiło impuls do tej wędrówki. To była moja druga wyprawa z Krzysztofem w Góry Kaczawskie. I w niej czułem się tak, jakbym Krzysztofa znał od bardzo dawna.

Z ostatniej chwili. Tak mnie zarejestrował Krzysztof





a jego opis tej wyprawy znajdziesz  tutaj

Koniec, kropka

środa, 6 stycznia 2016

Rizdwo Chrystowe

    Na dolnośląskiej wsi, wśród Dalkowskich Wzgórz, gdzie spędziłem swoją młodość, mieszkało kilka rodzin łemkowskich. Człowiecza dola (a właściwie "Akcja Wisła")  zagnała ich w tamte strony. Pamiętam, że jeden z łemkowskich gospodarzy, do swoich prac gospodarskich używał wołów, a podrostki wyśmiewały go, że powozi krowami. Moi rodzice zawsze nakazywali mi do Łemków odnosić się z szacunkiem.
    W kawalerskich już czasach, z jednym łemkiem moim rówieśnikiem, w pegeerowskiej świetlicy w sobotnie wieczory urządzaliśmy potańcówki. On grał na akordeonie, a ja wtórowałem mu na perkusji.
    Wtedy leciały polskie i łemkowskie melodie. Ech... to były czasy: Rudy, rudy, rudy rydz.., Jedziemy autostopem...,  Besame mucho..,

A było też tak:

Tecze woda kałamutna
Myła moja czoho-s smutna.
Ja ne smutna, łem serdyta
Bo ja wczore buła byta.

Była mene mamka z noczi
Za Iwanka kari oczi.
Szcze-j kazała bude byty
Szczo-b Iwanka ne lubyty.

Czyż ta łemkowska piosenka nie jest podobna do naszej polskiej?

Bije mama, bije mama, bije mnie,
Że ja chłopców, że ja chłopców całuję.
Widzi mama, widzi mama jak to źle,
Wszystkie panny mają chłopców, a ja nie!

Marysiu, buzi daj!
Mamusi nie pytaj!
Bo mama tak robiła,
Gdy jeszcze młodą była. 

Tak niewiele wtedy brakowało dla dobrej zabawy i wzajemnego zrozumienia.

    Teraz w Legnicy, gdy ze swego kącika rankiem wyjrzę przez okno na drugą stronę ulicy (trochę na prawą stronę), bardzo często mam taki widok:


    To jest cerkiew greckokatolicka legnickiej parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny.
W Kościele Rzymskokatolickim zakończenie ziemskiego żywota Bożej Rodzicielki nastąpiło przez jej wzięcia do nieba z ciałem i duszą - czyli Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny.
W obrządku prawosławnym (jednym z odłamów chrześcijaństwa) mówi się o Zaśnięciu Bogarodzicy - Zaśnięciu Najświętszej Maryi Panny.

    My, rzymokatolicy świętowaliśmy Boże Narodzenie, a teraz po naszym święcie Trzech Króli, zgodnie z kalendarzem juliańskim grekokatolicy będą obchodzić Rizdwo Chrystowe.
Dlaczego istnieje taka różnica w czasie naszych świąt?
Przed wiekami Juliusz Cezar wprowadził kalendarz, który miał pewne niedoskonałości. Spóźniał się on o jeden dzień na 128 lat w stosunku do roku zwrotnikowego.
Dlatego w roku 1582 papież Grzegorz XIII wprowadził poprawki (dokonane przez Luigiego Lilio) w liczeniu lat przestępnych.
Rzymokatolicy posługują się kalendarzem gregoriańskim, a grekokatolicy pozostali przy kalendarzu juliańskim. Oba kalendarze dzieli różnica 13 dni.  

    Ja pracowałem na wsi. Kierownikiem transportu (mój imiennik ożeniony z polką) był łemkiem. Gdy my mieliśmy święto Trzech Króli, on wtedy kusił mnie swoimi wyrobami. Krępujesz się? - pytał. Częstuj się, to jest moja wigilia. I wtedy mówił - gdy był dzieckiem zastanawiał się, dlaczego pomiędzy polskimi i łemkowskimi świętami występuje różnica w czasie. A wtedy jego babcia wytłumaczyła mu to tak: Widzisz chłopczyku, gdy się narodził Jezusek, wszyscy pojechaliśmy go przywitać. Wtedy Polacy powozili konikami, a my Łemkowie mieliśmy woły i dlatego  do stajenki betlejemskiej dojechaliśmy później od nich. Dziecko to tłumaczenie zrozumiało, a ja muszę przyznać, że mój imiennik miał mądrą babcię.
My Polacy w Wigilię dzieliliśmy się opłatkiem , a Łemkowie w Soczelnik będą się łamać takim chlebkiem:


To prosfora (po grecku ofiara).

Swiatyj Wieczir - Święty Wieczór, Soczelnik - Wigilia.
Rizdwo Chrystowe -  Boże Narodzenie.

Tym wszystkim, którzy dzisiaj będą obchodzić Swjatyj Wieczir życzę rodzinnego ciepła i wielkiej radości, a Rizdwo Chrystowe niech im da nadzieję, że nadchodzący Nowy Rok  będzie jeszcze lepszy niż ten mijający.


*    *    *    *



sobota, 2 stycznia 2016

Styczeń

W styczniu jednym bokiem


 styka się Stary Rok z Nowym Rokiem.

Świeżo rozpoczęty rok nie zdążył jeszcze przysporzyć rozczarowań i chodzi w glorii bogatych obietnic. Od zawsze czyniono noworoczne postanowienia. Styczeń wprowadza nas w Nowy Rok.
By go przeżyć godnie, ludowa tradycja nakazywała witać go radośnie. Radość i optymizm u progu Nowego Roku gwarantowały nastanie szczęśliwego czasu. Dodatkowo w pierwsze dni stycznia lud polski składał sobie szczere życzenia wszelkiej pomyślności i "Do siego roku", co oznaczało doczekania następnego roku.

Na szczęście, na zdrowie, na ten Nowy Rok, niech się wam rodzi pszenica i groch, ziemniaki jak pniaki, bób jak chodaki. I proso, żebyście nie chodzili koło komina boso.

Z rozrzewnieniem wspominam dawne wiejskie czasy, kiedy to w noc sylwestrową kawalerczaki
urządzały "zbytki", czyli psoty. W tamtą noc z gospodarstw znikały furtki i bramy a nawet wozy czy sanie. Właściciele odnajdywali je gdzieś w najbardziej odległych zakątkach wsi, a nawet hen,
pod lasem. Znajdowali się również bardziej odważni, którzy po drabinie potrafili wspiąć się na czyjś dach i kawałkiem deski przykryć komin.

Minął wspaniały bal sylwestrowy, Nowy Rok budzi się z bólem głowy.

Styczeń rok stary z nowym rokiem styka, gdy w starym nic nie robił, w nowym utyka.

Nowy rok pogodny, zbiór będzie dorodny.

Nowy rok pogodny, będzie roczek godny.

Gdy na Nowy Rok pluta, ze żniwem też będzie pokuta.

Gdy w Nowy Rok słonecznie i jasno - w polu obficie, w komorze ciasno.

Gdy w Nowy Rok skwar i upał, baran wilka będzie chrupał.

Noworoczna pogoda słońcu w lecie sił doda.

Kiedy minie Nowy Rok, już ku wiośnie bliski krok.

Kiedy w styczniu susza, wszystko się na wiosnę rusza.

Kiedy w styczniu rzeka huczy, na wiosnę mróz dokuczy.

Kiedy styczeń mroźny i śniegiem zamiata, długo poczekasz do ciepłego lata.

Jeżeli styczeń lodem trzyma, może być jeszcze długa zima.

Styczeń mrozem trzeszczeć musi, wtedy chłopa plon przydusi.

Gdy styczeń bardzo mrozi, lipiec skwarem i suszą grozi.

Bój się w styczniu wiosny, bo marzec zazdrosny.

Kiedy styczeń najostrzejszy, tedy roczek najpłodniejszy.

Gdy rolnik w styczniu chodzi bez kożucha,
jesienią dokuczy mu mysz, a w lecie mucha.

Gdy w styczniu ciepło na dworze, pewno będą pustki w komorze.

Gdy w styczniu śnieg gęsto pada, suche lato zapowiada.

Kiedy w styczniu lato, w lecie zima za to.

Kiedy w styczniu rośnie trawa, licha w lecie jest potrawa.

Styczeń co z mgłą chodzi, mokrą wiosnę zrodzi.

Styczeń gdy mrozem nie wygodzi, marzec z kwietniem wraz wychłodzi.

Gdy Makary (2 I) pogodny, cały styczeń chłodny.

Św. Eugenii (4 I) pogodę w styczniu odmieni.

Jak jest w wigilię objawienia (5 I), tak się też przyszły grudzień odmienia.

Na Trzech Króli (6 I) noc się tuli.

Trzej Królowie pod szopę - przybyło dnia na kurzą stopę.

Gdy w Trzech Króli mrozem trzyma, będzie jeszcze długa zima.

Gdy w Trzech Króli dobrze mrozi, długo chłop saniami powozi.

Gdy Trzej Królowie dary w mrozie składają, wody skute lodem do wiosny trzymają

Na Trzech Króli słońce świeci, wiosna do nas pędem leci.

Gdy Trzej Królowie szarugą częstują, w Zielone Świątki słotę przewidują.

Trzej Królowie wichry ciszą i krzyżyki na drzwiach piszą.

Jak się w Trzech Króli księżyc ustawi, tak długo zima zabawi.

Gdy w Trzech Króli wśród gwiazd księżyca rogal, w marcu kożuch i buty schowasz.

Sieć ostatnią Trzej Królowie rozpinają pod dąbrowie. (Dawniej w borach i lasach kończył się czas polowań na sarny, jelenie i dziki) 

Często św. Weronika (13 I) wichrem przewiewa, mrozem przenika.

Gdy św. Feliks (14 I) mroźny, tak i luty groźny.

Śnieżny św. Antoni (17 I) oziminy chroni.

Gdy na Małgorzaty (18 I) mróz, jeszcze długo nie pojedzie wóz.

Fabian i Sebastian (20 I) gdy mróz dadzą, srogą zimę przyprowadzą.

Fabian i Sebastian pierwsi drzewa budzą, ale radzi często tym ludzi łudzą.

Święty Wincenty (22 I) lubi robić w pogodzie przekręty.

Na św. Wincentego nie oczekuj słonka i śpiewu skowronka.

Od św. Tymoteusza (24 I) najgrubsza kra się rusza.

Gdy św. Franciszek (24 I) w słońcu, to mrozy w końcu.

Św. Franciszek lubi figle i psoty, pozwala kotom na styczniowe zaloty.

Kiedy Paweł się nawróci (25 I), zima na wspak się odwróci.

Na św. Pawła połowa zimy przepadła.

Gdy na św. Pawła jasno, po żniwach w stodole ciasno.

Gdy w Nawrócenie Pawła pogoda świeci, spodziewajcie się dobrego lata dzieci.

Gdy Aniela (27 I) w mrozie chodzi, pokwękują nawet młodzi.

Gdy bez deszczu i wichru dzień św. Anieli,
to w marcu każdy rolnik się weseli.

Na św. Karola (28 I) wyjrzy spod śniegu rola.

Gdy na św. Walerego (28 I) deszcz pada, długie zimno zapowiada.

Od św. Martyny (30 I) licz do wiosny godziny.

Na św. Martynę przybyło dnia o godzinę.

Makary (31 I) jasny, będzie wrzesień krasny.

Św. Jan Bosko (31 I) zmienne humory miewa,
czasem słonkiem przygrzeje, czasem wichrem przewieje.

Gdy styczeń rozchlapany, to lipiec zapłakany.

Gdy w styczniu deszcz leje, złe robi nadzieje.

Gdy styczeń zamglony - marzec zaśnieżony.

Kiedy w styczniu rosną trawy, Pan Bóg dla nas niełaskawy.

Gdy w styczniu pszczoły się ruszają, to mokrą wiosnę zapowiadają.

Gdy styczeń ciepło trzyma to znak, że w marcu przyjdzie zima.

Jeśli pszczoła w styczniu wylatuje, rzadko pomyślny rok nam obiecuje.

Kiedy mgła w zimie, ziarno w ziemi drzymie.

Gdy w styczniu mrozy i śniegi, w sierpniu stodoły po brzegi,
a gdy styczeń mrozów nie daje, sprowadza nieurodzaje.

Styczniowe wichry i mrozy - wielkiego urodzaju prognozy.

Gdy styczeń bardzo mrozi,
lipiec skwarem i suszą grozi.

Gdy styczeń jasny i biały, w lecie bywają upały.

Gdy zima mocno rzeki lodem ścina, wiele ciężarnych ma w ten rok syna.

Gdy styczeń mrozi, lipiec skwarem grozi.

W styczniu mrozy trzaskające
wróżą wiośnie dni gorące.

W stycznie i lute trzeba mieć konie dobrze kute.


Dni szczególne

21.01 - Dzień Babci
22.01 - Dzień Dziadka


*    *    *    *